Van auteur Rick Honings verscheen onlangs een kloek boek: God, gezin en  vaderland. De eeuw van Nicolaas Beets (1814-1903). De redactie van Nijmeegs Katern vroeg zich af of deze dichter, schrijver, predikant en hoogleraar, vooral bekend van de Camera Obscura, ook nog relaties had met Nijmegen, en dichtte hij over de stad? Zijn beste studievriend uit Leiden, Abraham Scholl van Egmond, en later getrouwd met Beets jongere zus, werkte hier immers als huisarts. Wanneer hij in 1871 overlijdt en wordt begraven bij het witte kerkje in Ubbergen, herdenkt Beets zijn ‘oudste academievriend’ in de zevende druk van de Camera Obscura. Minder bekend is dat ook Beets dochter Maria Elisabeth in Nijmegen vertoefde. Zij was opgeleid tot verpleegkundige en leidde korte tijd het Protestants ziekenhuis. Zij schreef de dichtbundel Harptonen, waarvan de opbrengst geheel ten goede kwam aan het nieuw te bouwen ziekenhuis, later Wilhelminaziekenhuis.

Vincent Hunink schreef in het Jaarboek Numaga 2025 een bijdrage over de beroemde Latijnse dichtregels van Huygens en Smetius, die zijn aangebracht nabij de Sint-Nicolaaskapel op het Valkhof. Er was in de 19e eeuw echter nog een tweede, weliswaar klein, Latijns vers te vinden, namelijk op de ingangspoort naar het park. Daarover een korte bijdrage in Nijmeegs Katern.

 

In 2002 werd een terrein op de hoek van de Groenestraat en de St.
Annastraat bouwrijp gemaakt voor de bouw van een kantoorpand. Daarbij werd een aantal grote gewelfde kelders, die in 1973 gedeeltelijk waren verdwenen onder het wegdek van de verbrede Groenestraat, archeologisch onderzocht. Het was moeilijk om erin te komen want de oorspronkelijke toegangstrap was dichtgegooid.
Paul van der Heijden, auteur van het eerste artikel, ging op zoek naar de oorsprong van de kelders en kwam er al snel achter dat ze weliswaar hadden gediend als schuilkelders in de Tweede Wereldoorlog maar dat ze gebouwd werden als bierkelders in de 19e
eeuw.

Esther Bánki, directeur van Museum Kinderdorp Neerbosch, schreef het tweede artikel. Zij gaat in op een nieuwe kleine tentoonstelling die is gewijd aan Angelica Jut, die in 1877 in Nijmegen/Neerbosch terecht kwam nadat haar ouders waren veroordeeld voor de moord op twee vrouwen in Den Haag. Over de moordenaars en de geschiedenis van de Kop van Jut werd een boek geschreven door Paul van der Steen. Hij deed onderzoek in het archief van het museum.

Onder de rubriek Actueel is een nieuwe pagina toegevoegd, waarin nieuws van de coöperatie Erfgoed Gelderland te vinden is.

 

 

In het eerste artikel van Nijmeegs Katern 2025-4 gaat auteur Jan Brauer in op de situatie in het grensgebied van Nederland en Duitsland vlak ná de Tweede Wereldoorlog. Terug naar normaal? vraagt hij zich af en hij vertelt over het moeizame opbouwen van die relatie met de buren in een tijd dat haat en wraakgevoelens overheersen. Op nationaal niveau is men vooral bezig met het herstellen van de oorlogsschade en het verhalen van die schade op de agressor. Men denkt in eerste instantie aan de annexatie van grote delen van Duitsland maar in 1949 worden uiteindelijk slechts kleine delen geannexeerd waaronder Elten en de Duivelsberg bij Nijmegen. De gewone man en vooral de boeren in de regio hebben te maken met de fysieke grens, hoe kom je aan de andere kant, en waar zijn die koeien gebleven die in 1944 nog in de wei stonden? Het onderlinge wantrouwen is groot. Het gezag in Duitsland wordt uitgeoefend door de geallieerde bezetter, en dat contact gaat ook niet altijd even gemakkelijk. Toch zijn er 80 jaar geleden weer aarzelende grenscontacten, de buren zoeken elkaar weer voorzichtig op.

In het tweede artikel geven de auteurs Luc Meijboom, Lianne Wilhelmus, Joris van den Tol en Coen van Galen van Slavernij & Nijmegen een kort overzicht van het onderzoek dat zij in opdracht van de gemeente Nijmegen deden naar de bemoeienis van Nijmeegse stadsbestuurders met de slavernij vanaf de 17e eeuw. Het blijkt dat de stad beschouwd kan worden als een knooppunt in het wereldwijde koloniale netwerk. Dat komt onder andere doordat Nijmegen, buiten Holland, als belangrijkste gewest van de Republiek veelal de voorzitters van commissies levert die besluiten van de Staten-Generaal voorbereiden. Zo hebben Nijmeegse stadsbestuurders al vroeg politieke invloed en halen zij ook persoonlijk gewin uit slavernij en kolonialisme.