NUMAGA

Vereniging tot beoefening van de Geschiedenis van Nijmegen en Omgeving

Meer signalementen

Recente publikaties over de geschiedenis van Nijmegen en omgeving

Geschiedenis van de wijk die vanaf het midden van de jaren zestig gestalte kreeg. Auteur: Jacqueline van Ginneken. Uitg. Boekhandel Roelants, Nijmegen. ISBN 90 742 4105 0.

In Onse Joeden. Nijmegen en de geschiedenis van haar Joden, beschrijft H.D. van den Berg de geschiedenis van de Joden in Nijmegen, die daar al vanaf de Romeinse tijd woonden. Naast een historisch overzicht vanaf het begin van de jaartelling bevat het boek verhalen over een aantal Joodse families en over personen die voor Nijmegen en daarbuiten belangrijk waren. Onse Joeden is een speurtocht naar de Joodse gemeenschap in Nijmegen. Een belangwekkend verhaal, omdat de Joodse gemeenschap die zich hier vestigde, mede dankzij het tolerante klimaat van de stad uitgroeide tot een van de belangrijkste in de Noordelijke Nederlanden. Veel bekende Joodse families die een grote rol in de Nederlandse samenleving zouden spelen, zijn afkomstig uit deze gemeenschap.
Verschenen bij uitgeverij Walburg Pers, Zutphen, 2002. ISBN 90.5730.205.5. Prijs: € 26,95

Archiefbeelden Nijmegen is een rijk geïllustreerd kijk- en leesboek over de geschiedenis van Nijmegen. De makers, Hylke Roodenburg (tekst), Henk Kersten (recente foto's) en Hans Giesbertz (archiefbeelden) hebben hun sporen verdiend als het team verantwoordelijk voor Nijmegens drukst bezochte historische website, www.noviomagus.nl. Doel van de website en van het boek is om de historie van Nijmegen bij een breed publiek over het voetlicht te brengen. Op het internet gebeurt dat al vanaf augustus 2000 via een website die inmiddels duizenden ansichtkaarten, foto’s, prenten en stadsplattegronden bevat. Het boek, met ruim 200 foto’s, bevat een stedenbouwkundige geschiedbeschrijving, een rondje langs de wallen anno 1875, een beschrijving van gevelstenen, een 7-delige architectuurbeschrijving aan de hand van Nijmeegse gebouwen en een stadswandeling.
Verschenen in 2002 bij uitgeverij Tempus Publishing Group LTD, ISBN 90.5891.062.8. Prijs:  € 18,-.

Leo Ewals schreef een biografie van de Nijmeegse kunstenaar Ted Felen, maker van onder meer glas-in-lood ramen en muurappliqués.
Verschenen bij uitg. Sun, Amsterdam, 2002. ISBN 90 5875 085 X

Verhalen van de hand van C.P. Aubel over de Nijmeegse rechtbank (heden ten dage alleen nog een kantongerecht) en de Nijmeegse rechters die er werkten.
Verschenen bij uitg. Walburg Pers, Zutphen, 2002, ISBN 90 5730 230 6.

Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van het klooster Bonaventura in de Vermeerstraat verscheen een jubileumboek waarin de geschiedenis van het klooster wordt beschreven. Onder meer: portretten van bewoners van het klooster en het verhaal van de schuilkelders in het klooster in het laatste oorlogsjaar. Auteur: Brigitte Weusten. Prijs:€ 17,50. Het boek is verkrijgbaar bij de Nijmeegse boekhandels en bij het klooster, Vermeerstraat 7.

Orgelkenner Jos Steemers schreef een toegankelijk boekje over de orgels van de St. Stevenskerk. Orgels, in het meervoud, want naast het bekende König-orgel bezit de Nijmeegse St. Steven nog drie orgels. Het is deel I van een serie over de geschiedenis van de St. Stevenskerk,  verscheen in april 2002 en is te koop in de St. Stevenskerk voor € 4,50.

Herman de Heiden, kenner bij uitstek van de geschiedenis van Nijmegen, schreef een handzaam boekje over de geschiedenis van de St. Stevenskerk, geïllustreerd met tekeningen en foto's van Arie Reijmerink. Het verscheen in september 2002 als deel II van een reeks monografieën over de Nijmeegse St. Steven. Het boekje is verkrijgbaar in de St. Stevenskerk. Prijs: € 6,-.

Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het Nijmeegse Universitair Medisch Centrum St. Radboud, in Nijmegen beter bekend als 'de Radboud', verschenen:
Feest der herkenning. 50 jaar academische gezondheidszorg in Nijmegen. Red. Marjan Zijlmans. Uitg. UMC St. Radboud, Nijmegen, 2001. Fotoreportage van bouwgeschiedenis en werkplekken, en
Vergulde verhalen, tekst Jan Kroesen. Uitg. UMC St. Radboud, 2001. Medewerkers van alle rangen en standen geven hun visie op de 50 jaar geschiedenis.

Een beknopt overzicht van ruim vijf jaar veldonderzoek in de Waalsprong door het Bureau Archeologie van de gemeente Nijmegen. Beschrijving van de aanpak van het onderzoek en van de belangrijkste resultaten. Uitgave gemeente Nijmegen, Bureau Archeologie, 2002. Auteur: Peter van den Broeke. Prijs: € 7,-. Verkrijgbaar bij het Gemeentelijke Open Huis Nijmegen.

Fraai uitgevoerd, lijvig gedenkboek. Portretten van de 40 beste voetballers. Bijlage met competitiestanden en bekerwedstrijden. Auteur: Jaap van Essen. Uitgegeven in eigen beheer, Nijmegen, 2001.

Oorsprong, ondergang en herbouw van het Quack-moument. Veel historische foto's. Auteur: Beppie van der Heijden. Uitg. Stichting Herstel Quackmonument, Nijmegen, 2001.

Wonen in een (Nijmeegs) monument, daar gaat dit boekje over, uitgegeven door de gemeente ter gelegenheid van Monumentendag 2001. Er komen mensen in aan het woord die nu of in het verleden te maken hebben (gehad) met 'wonen in een Nijmeegs monument'. Tekst: Anneke van der Putte; foto's: Jac. Splinter. Te koop bij VVV Nijmegen, het Nijmeegse gemeentelijke informatiecentrum Open Huis en Museum Het Valkhof. Prijs: f 5,-

Reconstructies van verdwenen architectuur.
Uitgave van Museum Het Valkhof 2002
Annelies Koster, Kees Peterse, Louis Swinkels
ISBN 90-6829-074-6

Uitgeverij Uniepers Abcoude
Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek.
Harry van Enckevoort en Katja Zee met bijdragen van David Fontijn, Frits Laarman en Jan Thijssen.
ISBN 90-6825-166 X

In 2001 vierde de medische faculteit van de Nijmeegse universiteit het 50-jarig bestaan. Bij die gelegenheid verscheen er een geschiedenis van een veel oudere medische faculteit die Nijmegen in de 17e eeuw gekend heeft, zij het voor een heel wat kortere periode dan de huidige. Hans Bots en Toon Kerkhoff beschreven de geschiedenis ervan. Fraaie uitgave met veel oude prenten. Verkrijbaar via uitg. Valkhofpers, Nijmegen.
Prijs: € 18,20  ISBN 90 75697 72 4

Op 13 mei 2001 vond in De Goffert de presentatie plaats van Hillemuil NECs, een boek waarin de ups en downs van NEC in het betaalde voetbal uitgebreid aan bod komen.
Onder het motto 'voor supporters, door supporters' schetst het boek een beeld van alle 340 spelers die sinds 1954 in het eerste elftal van de club hebben opgetreden. Het 'hart' van het boek wordt gevormd door zo'n dertig interviews met bepalende spelers en trainers als Theo Jansen, Tini van Reeken, Bennie Werts, Jan Remmers, Nico de Bree, Jan Peters, Wiel Coerver, Sije Visser, Frans Janssen, Cees Lok, Danny Hoekman en Anton Janssen. Verder: een grote hoeveelheid foto's en afbeeldingen van kaartjes, vaantjes, speldjes en andere memorabilia. De verkoopprijs van het boek bedraagt € 9,95. Meer informatie op de website van een van de samenstellers: www.xs4all.nl/~mgunsing.

Fraai geïllustreerde geschiedenis beginnend met de veerpont naar Lent, vermeld in 1357. En veel later: trams, trolleys, bussen en nu: maatschappij Novio, die deze uitgave deed verschijnen ter gelegenheid van de opening van de nieuwbouw. Auteur: Rob Wolf. Uitg. Novio NV/Bureau voor Geschiedschrijving, Nijmegen, 2000.

Ondanks alle afbraak zijn er in de Nijmeegse binnenstad nog talrijke historische monumenten  te vinden. Ze zijn deskundig en met liefde beschreven en gefotografeerd door Herman de Heiden (tekst) en Jan van Teeffelen (foto's) in het in 1999 verschenen boek Met bekoorlijke luister, Een wandeling langs de historische monumenten in de binnenstad van Nijmegen. Het boek kost f 24,95 en is in de boekhandel en bij de VVV Nijmegen te koop. ISBN 90-73271-12-6

Het Bureau Archeologie van de Gemeente Nijmegen heeft in de jaren 1998-1999 opgravingen uitgevoerd in de Binnenstad van Nijmegen. Daarbij kwamen talrijke sporen uit een ver verleden te voorschijn. De oudste hadden betrekking op de eerste stedelijke kern in Nijmegen uit de 1ste eeuw na Chr., die rond het Valkhof was gesitueerd: Oppidum Batavorum. Uit de vierde tot zevende eeuw stamden ruim 500 begravingen, waarvan enkele op het terrein van de voormalige bioscoop Scala aan de Burchtstraat de aandacht trokken. De in deze graven aangetroffen sieraden, ijzeren wapens, alsmede drinkgerei van glas en aardewerk zijn de eerste archeologische aanwijzingen dat er gedurende de 'donkere eeuwen' tussen de Romeinse tijd en de Middeleeuwen een belangrijke groep mensen op en rond het Valkhof heeft gewoond. Tegelijkertijd is daardoor duidelijk geworden dat Nijmegen als oudste stad van Nederland een continue ontwikkeling vanaf het begin van de jaartelling tot het heden heeft doorgemaakt. Tot slot mag niet onvermeld blijven dat ook uit de periode na de Middeleeuwen belangrijke vondsten nabij de Mariënburgkapel zijn gedaan. Het gaat om een groot deel van het ter plaatse aanwezige kloosterkerkhof waar vooral enkele massabegravingen opvallen. In één van deze graven is een zilverschat aangetroffen uit de Franse tijd.
Auteurs:Harry van Enckevort en Jan Thijssen. Het boek is te koop bij het gemeentelijke Open Huis.

In samenwerking met de provinciaal-historische vereniging Gelre heeft de Stichting Historic Future drie cd-roms met bronnenmateriaal over de Gelderse geschiedenis uitgebracht.
1. 'Bijdragen en Mededelingen' van de Vereniging Gelre 1898-1998. Prijs: € 45,-
2. Leenregisters Gelre en Grondslagen voor een bibliographie van Gelderland. Prijs: € 40,-
3. Gelderse Bronnen. Prijs: EURO 40,-
Zie ook de website van de Stichting Historic Future: www.historicfuture.nl

Het bombardement van 1944 met portretten en namen van slachtoffers. Uitg. Gemeente Nijmegen, 2000.

Deze in oktober 2000 bij uitgeverij Uniepers in Abcoude verschenen bundel geeft een actueel overzicht van de resultaten van archeologisch onderzoek in Nijmegen, in het bijzonder naar de sporen van het Romeinse verleden. Auteurs: Harry van Enckevort, Jan Thijssen en Jan Kees Haalebos. Prijs: f 29,95, ISBN 90 6825 239 9

De geschiedenis van de scholen die sinds 1995 samen het huidige Canisiuscollege vormen. Red. Will Tromp e.a. Uitg. Uitgeverij Valkhof Pers, Nijmegen, 2000.

De Stichting Gelders Oudheidkundig Contact publiceert jaarlijks, sinds 1975, een overzicht van tijdschriftartikelen over Gelderse geschiedenis. De artikelen zijn toegankelijk op auteursnaam, plaatsnaam en onderwerp. De laatst verschenen aflevering betreft 1996. Vanaf 1994 verschijnen de overzichten ook op diskette. Informatie en bestellen: GOC, tel. 0575-51 18 26 of e-mail.

Nijmegen. Kroniek van de 19e eeuw

Kroniek, jaar voor jaar, door Hans Giesbertz samengesteld naar de oorspronkelijke uitgave van 1901 van de hand van de Nijmeegse archivaris H.D.J. van Schevichaven. Veel illustraties. Uitg. Stichting Historisch Huis- en Veldnamenonderzoek Kwartier van Nijmegen, Nijmegen, 1999. ISBN 90-9012712.

Een boek over de geschiedenis van de Lentse parochie van de Maria Geboortekerk en over de dorpsgemeenschap Lent, verschenen ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van de parochie. Auteurs: Kees Hakvoort, Beppie van der Heijden en Jan Walravens. Uitg. Bestuur van de parochie Onze Lieve Vrouwe Maria Geboorte, Lent, 2001.

Oorlogsherinneringen uit Nijmegen van Marius van Beek en het verhaal van het monument voor Jan van Hooff van 1954 bij de Waalbrug. Met een fotoreportage van ander werk van Marius van Beek. Uitg. Museum Het Valkhof, 2001

Afscheidscollege van O. Moorman van Kappen. Een beschrijving van de opheffing van de Nijmeegse schepenbank in 1811 en veel bijzonderheden over Nijmeegse notarissen en procureurs. Uitgave KUN, Nijmegen, 2000.

De oorlog beleefd vanuit het ziekenhuis. Problemen uit de bezettingstijd, het bombardement van 22 februari 1944, de bevrijding. In de bijlagen veel documenten. Auteur: Bernardus F.J. Siebenheller. Uitgegeven in eigen beheer, Milsbeek 2000.

Dit boek beschrijft de opleiding in Nijmegen van Nederlandse militairen die vanuit Nijmegen naar Indië vertrokken en de terugkeer van 'Oud-Indischgasten' in de jaren 20 en 30 van de 20e eeuw. Ook werk van Nijmegenaren in Indië en missie, onderwijs en medische zorg vanuit Nijmegen komen aan bod. Auteur: Pieke Hooghoff, uitg. Roelants, Nijmegen, 2000. ISBN 90-742 4106 9.

De Stichting Kohesie Kunstbehoud heeft een 35 minuten durende documentaire samengesteld over het leven en werk van de Nijmeegse kunstschilder Dorus Arts. Voordat Dorus Arts in 1955 met zijn gezin naar Canada verhuisde, woonde hij in Nijmegen. Hij is bekend door de fraaie landschappen die hij in de omgeving van Nijmegen schilderde. Bij 'Stil verlangen: documentaire over het bewogen leven van de Nijmeegse kunstschilder Dorus Arts' is een boekje verschenen. Voor informatie: Stichting Kohesie, tel. 024-3236335.  

De biografie van M.P.M. Daniels, stadsarchivaris van Nijmegen, is door Het Archief van Nijmegen uitgegeven ter gelegenheid van de opening van het nieuwe gebouw dat in het voorjaar van 2001 betrokken is.
Matheus P.M. Daniels werd in 1919 benoemd tot stadsarchivaris van Nijmegen. In de kwart eeuw daarna is hij, wiskundeleraar van oorsprong, een bekwaam archivaris en bewonderd oudheidkundige gebleken. Zijn archeologische ontdekkingen omvatten onder meer de Romeinse legerplaats ter hoogte van het Canisiuscollege, een wachtpost aan de antieke weg naar Cuijk aan de Maas, en het tempelcomplex in het Waterkwartier. Dr. M. Daniels, neef van de archivaris, heeft onderzoek gedaan naar leven en werk van zijn oom. Verkrijgbaar bij het Regionaal Archief van Nijmegen. Prijs onbekend.

Op 18 november 2000 verscheen Zoeklicht 2000, een bundel genealogische en heraldische artikelen ter gelegenheid van het zesde lustrum van de afdeling Kwartier van Nijmegen van de Nederlandse Genealogische Vereniging. Het is een uitgave van de Stichting Zoeklicht Nijmegen, waarin samenwerken het Het Archief, Centrum voor Stads- en Streekhistorie in Nijmegen en de NGV-afdeling, onder redactie van N.A. Hamers, L.W.A. Berenbroek, drs G.A. Boomsma en J.W. van de Mond.
Omvang: ongeveer 300 blz, vele afbeeldingen, waaronder wapens op wapenbladen.
Prijs: bij intekening f 40,- (afgehaald) of f 47,50 (toegezonden).
Intekening door storting op postbankrekening 4446866. t.n.v. Stichting Zoeklicht Nijmegen (waarn. penningmeester. N.A. Hamers, Vogelenzang 4, 6581 CR Malden, tel. 024-358 07 35)

Voor velen is Heilig Landstichting synoniem aan het Bijbels Openluchtmuseum, vlakbij Nijmegen gelegen in de gemeente Groesbeek. Wie kwam op het idee dit museum te stichten en hoe is het dorp Heilig Landstichting ontstaan? Deze en andere vragen worden in Van Heilig Woud tot Heilig Land beantwoord.
De auteurs, J. Barendsen, C. Boshouwers-Biessel, K. Bouwer, T. van der Brug-van de Plassche, F. Geertsen, D. Janssen en P. de Nijs, combineren feitelijke geschiedenis, uniek beeldmateriaal en persoonlijke verhalen en herinneringen van (oud-)bewoners.
Het boek is uitgegeven bij uitgeverij Matrijs, Utrecht. ISBN 90 5345 170 6, prijs f 44,95

Na twee perioden van hoog water in het begin van de jaren negentig bleken het gemaal en de sluis van het Hollandsch-Duitsch Gemaal in de Ooijpolder bij Nijmegen niet meer te voldoen aan de huidige eisen. In 1995 is begonnen met de renovatie van het gemaal. Terzelfder tijd is de geschiedenis van dit waterstaatkundig bouwwerk te boek gesteld. A.M.A.J. Driessen schreef m.m.v. G.P. van de Ven het boek Het Hollandsch-Duitsch Gemaal. Een waterstaatkundig monument tussen Nijmegen en Kleef. Het tweetalige boek geeft, zeer toepasselijk en tamelijk uniek in Nederland, zowel in het Nederlands als in het Duits de historie van het gemaal, en beschrijft bovendien de waterstaatkundige geschiedenis van de Ooijpolder. Het boek is verschenen bij uitgeverij Matrijs en kost f 39,95.  ISBN 90 5345 152 8