Numagapenningen 2009
In 2009 is de Numaga-penning uitgereikt aan Henk Kersten en aan Bart Janssen voor hun bijdrage aan de geschiedenis van Nijmegen.
Dit gebeurde bij gelegenheid van de viering van het 11e lustrum van de Nijmeegs historische vereniging Numaga.
'Zij verdienen de prijs omdat ze een bijzondere prestatie hebben geleverd aan bevordering van de kennis van de Nijmeegse
geschiedenis', aldus Numaga-voorzitter prof. Jan de Vet.
'Fotograaf Henk Kersten heeft met de website Noviomagus.nl een fantastisch rijk en tegelijk uitermate handig opzoek- en
communicatiekanaal, ontwikkeld', zo lichtte Jan de Vet toe. 'Dat het historische project goed werkt en laagdrempelig is,
blijkt uit de meer dan een half miljoen bezoekers van de site, die voortdurend actueel historisch nieuws oplevert en een
breed publiek enthousiast maakt om informatie aan te dragen over het Nijmeegs verleden.´ Volgens het juryrapport is
Noviomagus.nl 'veruit het meest innovatieve, informatieve en succesvolle historische project van de afgelopen jaren.
'Bart Janssen verdient de Numaga-penning vanwege het monumentale project rondom zijn boek "De pijn die blijft" met
ooggetuigenverslagen van het bombardement van februari 1944. Voorzitter Jan de Vet onderstreepte de conclusie uit het
juryrapport: 'Daarvoor heeft Bart Janssen vanaf 1995 systematisch en zorgvuldig de getuigenissen van gewone Nijmegenaren
over de oorlogsperiode opgetekend. Zo is een rijke informatiebron over het dagelijkse leven in die moeilijke oorlogstijd
opgebouwd; een belangrijke aanvulling op de geschiedschrijving vanuit het perspectief van de menselijke beleving.
Het juryrapport is in te zien op Numaga.nl.
Het is de vierde maal dat de zilveren legpenning met bijbehorende oorkonde door Numaga werd uitgereikt. Eerder
ontvingen o.m. Stichting Nijmegen Blijft in Beeld, Paul Begheyn, Tom Smits en Maarten Jan Dongelmans de Numagapenning.
Numagapenningen 2004
In 2004, bij de viering van het tiende lustrum van Numaga, zijn twee Numagapenningen
uitgereikt, nl. aan de Stichting Nijmegen
blijft in Beeld en aan Paul Begheyn. Fragmenten uit het juryrapport zijn hieronder te
lezen.
De jury, bestaande uit Hans Bots, decaan van de Letterenfaculteit van de RU; mevr.
Antoinette Gerhartl-Witteveen, voorheen directeur van het Valkhofmuseum, en Tom Smits, in
1999 gelauwerd met de Numaga-penning, motiveerde haar keuze voor de Stichting Nijmegen
Blijft in Beeld als volgt:
"(...) Nijmegen blijft in Beeld stelt zich sinds 1984, toen
deze stichting werd opgericht, ten doel 'historisch filmmateriaal over Nijmegen te
verwerven en al hetgeen in de ruimste zin daarmede verband houdt'. Dit jaar bestaat de
stichting 20 jaar en gesteld mag worden dat NBIB daar alleszins in is geslaagd. In 20 jaar
tijd is ruim 55 km filmarchief opgebouwd, met niet alleen aangekochte journaals, maar ook
films van particulieren en het bedrijfsleven. De stichting telt inmiddels 1300 donateurs,
waardoor de stichting ook nog eens een financieel draagvlak heeft gecreëerd. (...)
Na ampele overwegingen en veel overleg gaat de voorkeur van de jury uiteindelijk uit naar
de Stichting Nijmegen blijft in beeld, niet alleen omdat zij veel affiniteit heeft met de
Nijmeegse historie, maar ook omdat deze stichting in de laatste twee decennia blijvend
cultureel erfgoed voor de stad heeft bijeengebracht, terwijl haar activiteiten ook nu al
door een breed publiek op waarde worden geschat. Zo is in dit verband niet alleen de
jubileumvoorstelling van 19 en 20 april j.l. met als thema 'Het verleden herleeft' met een
totaal aantal van 3000 bezoekers bijzonder succesvol te noemen.Ook de door de stichting
zelf gemaakte documentaire '100 jaar benedenstad' en de beelden van de Nijmegenaar Eddy
Otten hebben alom veel waardering geoogst. Ongetwijfeld gold dit ook voor de door de
stichting op 15 en 16 september jl. in De Vereeniging georganiseerde extra
filmvoorstelling in het kader van de herdenking van het bombardement op Nijmegen op 22
februari 1944 en de operatie Market Garden op 17 september van dat zelfde jaar.
Aan het uitreiken van de penning aan een stichting, kleeft het nadeel dat de penning niet
persoonsgebonden is, met het gevaar dat de kostbare penning een zwervend bestaan krijgt.Om
die reden stelt de jury voor de penning aan een persoon uit te reiken, die gezien mag
worden als een van de drijvende krachten van de Stichting, aan haar voorzitter Ben van
Hees. "
De motivering van de jury voor de keuze van Paul Begheyn luidde als volgt:
"(...)
Deze amateur-historicus heeft op uiterst professionele wijze in een lange reeks van jaren
een belangrijke bijdrage geleverd aan de Nijmeegse stadsgeschiedenis. Dat deed hij niet
alleen in een groot aantal artikelen die in het tijdschrift Numaga zijn gepubliceerd, maar
ook in het belangrijke boek dat hij samen met Els Peters uitbracht over het Nijmeegse
boek, getiteld Gheprint te Nijmegen: Nijmeegse drukkers, uitgevers en boekverkopers
(1479-1794), Nijmegen 1990, met aanvullingen in 1996 in het Jaarboek Numaga. Ook de
bibliografie over de Nijmeegse geschiedschrijving die hij over een groot aantal jaren
heeft opgesteld, in samenwerking met en voortgezet door Peter Altena verdient hier
vermelding. (...)
Paul Begheyn wordt alom, dus ook buiten Nijmegen, gewaardeerd om zijn belangrijke
bijdragen voor de Nederlandse boekgeschiedenis, meer in het bijzonder van die van de stad
Nijmegen. Ook zijn artikelen gewijd aan de Nijmeegse jezuïeten(statie) kunnen
gedeeltelijk in deze context worden geplaatst. Uitermate verdienstelijk zijn ook zijn
artikelen over en brievenedities van Petrus Canisius. Meer dan wie ook in de laatste drie
decennia heeft Begheyn het culturele erfgoed van Nijmegen bestudeerd en in bijna
tweehonderd artikelen en bijdragen vastgelegd. Hij is dan ook na H.D.J. van Schevichaven,
J.Brinkhof, E. Bogaers en J.K. Haalebos, een van de meest productieve historici voor de
Nijmeegse cultuurgeschiedenis. Ook was hij de drijvende kracht van de tentoonstelling die
in 1997 ter gelegenheid van de vierhonderdste sterfdag van Petrus Canisius in het
Nijmeegse Museum van de Commanderie van St Jan werd gehouden. Daarnaast was hij jarenlang
bestuurslid van Numaga en lid van de redactie van het tijdschrift, nadien jaarboek van
Numaga.
(...) de jury (is) van oordeel (...) dat Paul Begheyn die al eerder door voorgaande
commissies voor de penning was genomineerd, dit jaar degene is die op grond van zijn
belangrijke geschiedkundige werk over Nijmegen dat hij naast allerlei pastorale taken als
jezuïet te Amsterdam verricht, in aanmerking komt voor de Numagapenning 2004. (...)"
Samenvattend stelt de jury dus voor in dit jubileumjaar twee Numaga-penningen uit te
reiken, aan de voorzitter van de Stichting Nijmegen in Beeld, Ben van Hees, en aan Paul
Begheyn, voor zijn belangrijke geschiedkundige werk over Nijmegen."
|
| Numagapenning
1999 In 1999, bij de viering van het negende lustrum van Numaga, is de
Numagaprijs uitgereikt aan Tom Smits, de hoeder van de St. Stevenskerk en in het bijzonder
van het Königorgel.
Uit het juryrapport:
"Tom Smits is een culturele werker van de beste soort. Al ontelbaar vele
jaren zet hij zich, geheel belangeloos en met een aanstekelijk enthousiasme in op de
terreinen waarop het juryreglement van toepassing is. Hij is geruime tijd
vice-voorzitter van Numaga en voorzitter van haar monumentenwerkgroep geweest, in welke
laatste hoedanigheid hij een wezenlijke bijdrage leverde aan het welslagen van de
jaarlijkse Open Monumentendag. Maar bovenal is hij betrokken bij alles wat gebeurt en
gebeuren moet in en om de Grote St. Steven. Niemand heeft ons kunnen vertellen, wanneer
dat precies is begonnen. Het zou ons niet verbazen als hij, toen hij als klein wicht
begon te lopen, zijn eerste schreden onmiddellijk al richting de St. Steven heeft gezet. Tom Smits is in de eerste plaats een doener. Hij regelt niet alleen
alles wat nodig is, maar hij is ook voortdurend zelf in de weer om alles goed
te laten verlopen. Voor activiteiten in de kerk is hij degene die alles weet te vinden en
op alle vragen een antwoord heeft. Het onderhoud van gebouw en inventaris is zijn
eigenlijke domein. Eind jaren tachtig maakte hij een tienjarenplan voor het
onderhoud van de Sint Steven, dat in 1991 ten uitvoer werd genomen. De jury kent Tom Smits
de prijs vooral toe voor zijn zorg voor het Königorgel, van het cultuurbezit in onze stad
onbetwist een topper. Een paar dagen per jaar sluit hij zich op IN het orgel met een
stofzuigertje op zijn rug om alles schoon te maken en te controleren. Voor
alle belangrijke concerten, dus ook tijdens de Nijmeegse Orgeldagen in de zomer, verzorgt
hij het stemmen van het tongwerk, een hele klus waarmee telkens vele uren zijn gemoeid. En
als eens in de twee jaren de labialen aan de beurt zijn om gestemd te worden, stemt hij
het tongwerk na. Een door hem in 1990 ontworpen plan tot restauratie van het groot orgel
werd weliswaar door de professionals van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg afgewezen,
maar het leverde wel belangrijk voorwerk voor de inmiddels voltooide restauratie.
Het Königorgel klinkt sindsdien weer in volle, authentieke glorie. Het regelmatig
bespelen van het orgel biedt de beste garantie op behoud van dit monument, waarop Nijmegen
trots mag en dient te zijn. Nijmegen moet Tom Smits dankbaar zijn dat hij er de afgelopen
decennia de gunstige voorwaarden voor heeft geschapen. De jury is onder de indruk van Tom
Smits' enorme enthousiasme, zijn bewonderenswaardig uithoudingsvermogen, zijn grenzeloze
hulpvaardigheid en bereidwilligheid in dienst van met name de muziekcultuur in de Sint
Steven. Eenstemmig en zonder aarzeling hebben wij dan ook het bestuur van Numaga
aanbevolen de zilveren legpenning aan hem uit te reiken. |