NUMAGA

Vereniging tot beoefening van de Geschiedenis van Nijmegen en Omgeving

Numaga-lezingen 2003

Presentatie Jaarboek Numaga 2003

Op zaterdag 29 november 2003 is het Numaga-jaarboek 2003 gepresenteerd in de aula van het Keizer Karelcollege aan de Wilhelminasingel. In dit gebouw, in de jaren dertig van de vorige eeuw de eerste nieuwbouw van de KUN, werd het eerste exemplaar van het Jaarboek aangeboden aan mr T.N.J.A. van Rijn, in diverse functies nauw betrokken  bij het wel en wee van de KUN. Dr. J. Brabers, Numaga-voorzitter, stond in zijn rede onder meer uitvoerig stil bij de rol die mr. Van Rijn heeft gespeeld als praeses van het Nijmeegse studentencorps in het eerste jaar van WO-II.
Daarnaast ging de voorzitter in op de Numaga-activiteiten van het afgelopen jaar 2003 en op de plannen voor het Numaga-lustrum in 2004, wanneer Numaga haar 50-jarig bestaan zal vieren.
U kunt de rede van de voorzitter hier nalezen. Zie de Jaarboekpagina voor de inhoudsopgave van het Jaarboek 2003 (en van eerdere jaarboeken).
Leden ontvangen het jaarboek 2003 gratis. Niet-leden kunnen het bestellen bij de boekhandel of rechtstreeks bij Numaga, door een mailtje te sturen met naam en adres naar pjw.houwen@hccnet.nl. Prijs: € 20,- exclusief verzendkosten.
Lid worden kan ook natuurlijk: klik hier voor meer info.

Algemene Ledenvergadering 2003

Op woensdag 2 april 2003  vond in in museum Het Valkhof, Kelfkensbos 59 te Nijmegen, de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering plaats. Tijdens deze vergadering werd afscheid genomen van bestuurslid mw. drs. A. Gerhartl-Witteveen en van penningmeester drs. P. Houwen. Ze worden opgevolgd door mw. drs. M. Brouwer (bestuurslid) en mr. H.C. Begheyn (penningmeester).
Aansluitend aan de jaarvergadering gaf de voorzitter van Numaga, dr. J.B.A.M. Brabers, een uiteenzetting over de stand van zaken met betrekking tot de nieuwe stadsgeschiedenis van Nijmegen.

Numaga lezingen 2003

Op zondag 12 en op zondag 19 oktober 2003 presenteerden Numaga en de Vrienden van Museum Het Valkhof  gezamenlijk een lezing door drs. Karin van Lieverloo over Jan Toorop als portrettist. Mevrouw van Lieverloo is kunsthistorica en samen met Peter van der Coelen auteur van de catalogus bij de tentoonstelling 'Jan Toorop - Portrettist' in Museum Het Valkhof in Nijmegen. Na de lezing konden de toehoorders op eigen gelegenheid de tentoonstelling bezoeken en/of zich aansluiten bij een rondleiding.

Op dinsdag 9 september 2003   presenteerden Kien van Hövell en Hettie Peterse, werkzaam bij het gemeentelijke Bureau Architectuur en Monumenten, een lezing onder de titel:
Nieuwe ruimte voor cultuurhistorie, een ontwikkelingstaak. Zij deden verslag van het onderzoek naar de bouwhistorie van een groot aantal panden in de Nijmeegse binnenstad dat sinds ruim een jaar wordt uitgevoerd. Bekend door het onderzoek van de Stichting Oude Stad waren al de kelders van de Lange Hezelstraat en omgeving. Met dit nieuwe onderzoek moeten bouwsporen worden geïnventariseerd van vóór 1850, ook en juist van panden die aan de gevel nauwelijks of geen sporen meer dragen van een ver verleden. 

Op dinsdag 14 januari  2003 hield dr. A.E.M. Jansen voor een volle aula van Museum Het Valkhof een lezing onder de titel:
Willemken van Wanray (ca. 1573-1647) als auteur van een Nijmeegs egodocument. Wat een remonstrantse vrouw als fervent tegenstandster van gewetensdwang te Nijmegen rond 1620 om den gelove zoal heeft moeten doorstaan.
Mevr. Netty Van Oss-Van den Heuvel van het Nimweegs Soap Theater droeg op deze avond enkele passages uit de memoires van Willemken in het 'Nimweegs' voor. Klik hier voor een samenvatting.

Voor eerdere Numaga-lezingen: klik hier.

Lezing dr. A.E.M. Janssen
Om den gelove. Wederwaardigheden van Willemken van Wanray (ca 1573-1647)

Over de feitelijke levensgang van de Nijmeegse weduwe Willemken van Wanray (ca. 1573-1647), van moederskant grootmoeder van de befaamde rechtsgeleerde Gerard Noodt (1647-1725), is helaas niet zoveel bekend. Maar kort na 1622 heeft zij ten behoeve van haar nakomelingen de persoonlijke belevenissen en bejegeningen aan het papier toevertrouwd, die zij die als remonstrantse gelovige in Nijmegen tot dan toe heeft moeten ondergaan. De twee met eigen hand geschreven verhalen over doorstane vervolging om den gelove spelen zich af in haar vaderstad Nijmegen. Tweemaal, in 1619 en 1622, moest Willemken van Wanray zich in eigen persoon bij de stedelijke Magistraat komen verantwoorden, omdat zij heimelijk remonstrantse vergaderingen buiten Nijmegen bezocht (in 1619) en omdat zij zelfs haar huis beschikbaar zou hebben gesteld voor remonstrantse godsdienstoefeningen (in 1622).

Het originele manuscript waarin haar belevenissen staan opgetekend, is bewaard gebleven; het heeft eeuwenlang gesluimerd in het archief van de familie Biesman (thans berust het in het Nijmeegs Gemeentearchief). Door haar tweede huwelijk (met de Nijmeegse burgemeesterszoon Gerrit Biesman, †1616) was Willemken van Wanray verwant aan de invloedrijke Nijmeegse familie Biesman. Van deze familie heeft vooral haar zwager, (oud-burgemeester) Christoffel Biesman (ca. 1570-1634), als voorman van de remonstrantsgezinde factie binnen Nijmegen, in stad en land een opvallende rol gespeeld.

Uit haar zonder opsmuk of stilering opgetekende wederwaardigheden, als zodanig een even zeldzaam als belangwekkend egodocument van Nijmeegse komaf uit de eerste helft van de zeventiende eeuw, komt Willemken van Wanray naar voren als een pientere, moedige en oprecht gelovige vrouw die zich ten overstaan van officiële gezagsdragers in het Stadhuis niets heeft laten wijsmaken. In de teksten van haar hand biedt zij een originele en verrassende kijk op hetgeen zij om den gelove in en rond dat Nijmeegse Stadhuis heeft moeten doorstaan. Ondanks opgelegde boetes, een weken durende detentie en een niet mis te verstaan dreigement van verbanning uit de stad, bleef deze Nijmeegse weduwe pal staan voor gewetensvrijheid. Willemken van Wanray verdient anno 2003 alsnog aandacht, zelfs bewondering, omdat zij zich in haar tijd als fervent tegenstandster van gewetensdrang heeft gedragen en omdat zij de op de Schriftuur gebaseerde gedachte God meer gehoorzaam te zijn dan de mensen, onverkort wenste uit te dragen.

Dr. Jansen, die het manuscript van Willemken al enkele decennia geleden in het Nijmeegs Gemeentearchief ontdekte en er destijds in het Numagatijdschrift over publiceerde (1983, p. 68, Remonstrantse remotie in Nijmegen (1622/1623), heeft een fraai verzorgde teksteditie van de verhalen van Willemken op zijn naam gebracht. Het boek is uitgegeven bij uitgeverij  Valkhof Pers en in de boekhandel verkrijgbaar. Prijs: € 14,-