Historische Vereniging Numaga

Vereniging NumagaActueelPublicatiesActiviteitenNumaga Archiefblog
home

Numaga Geschiedenisprijs 2013-14, mei 2014

 

De Numaga Geschiedenisprijs is een jaarlijkse prijs voor scholieren en is ingesteld in 2009 door Numaga, met steun van Nijmeegse docenten en het Regionaal Archief Nijmegen. De prijs werd in april 2010 voor het eerst uitgereikt.  Het doel van de prijs is leerlingen van het voortgezet onderwijs te stimuleren zich te verdiepen in de Nijmeegse geschiedenis. Helaas kozen er dit jaar maar vier leerlingen voor een Nijmeegs onderwerp, wat resulteerde in twee inzendingen:

 

Historisch Gelre van 1020 to 1800. Een geschiedenis en twee routes , door Roos Schoute en Heleen Ballemans van  NSG Groenewoud

 

De zingende jeugd. Een vergelijking tussen de Nijmeegse jeugd in de achttiende eeuw en de eenentwintigste eeuw, door Puck Berns en Rosa van der Laag van het Canisius College Nijmegen.

 

De werkstukken zijn online ter inzage; je vindt ze op:http://studiezaal.nijmegen.nl/ran/_detail.aspx?xmldescid=2177602311en http://studiezaal.nijmegen.nl/ran/_detail.aspx?xmldescid=2177598775

en in de scriptiedatabank van het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis op http://www.hvng.nl/info/Categorie:Scripties_en_werkstukken

 

Omdat het met twee inzendingen lastig is om van een competitie te spreken heeft de jury besloten de inzenders  een attentie te geven. Voor het juryrapport zie deze link. De initiatiefnemers onderzoeken op welke wijze het concept van de prijs kan worden aangepast, om volgende jaren meer leerlingen voor de Nijmeegse  geschiedenis te enthousiasmeren.  Het onderwijs wordt nadrukkelijk uitgenodigd mee te denken.



Juryrapport Numaga Geschiedenisprijs 2012 – 2013

Nijmegen, 7 april 2013

 

inleiding

 

De Numaga Geschiedenisprijs is een jaarlijkse prijs. Hij werd ingesteld op 10 oktober 2009 door Numaga, de Vereniging tot beoefening van de Geschiedenis van Nijmegen en Omgeving, met steun van Nijmeegse docenten en het Regionaal Archief Nijmegen. De prijs werd in april 2010 voor het eerst uitgereikt. Dit is het juryrapport voor de vierde editie van de prijs: die van 2012-2013.

 

De Numaga Geschiedenisprijs is bedoeld om leerlingen van Nijmeegse scholen voor voortgezet onderwijs te stimuleren zich te verdiepen in de Nijmeegse geschiedenis. Het motto van de prijs is dan ook: "Duik eens in de Nijmeegse Geschiedenis". Werkstukken van leerlingen – in welke vorm dan ook – konden worden aangemeld om mee te dingen naar de prijs. De enige belangrijke voorwaarde om mee te dingen was: alle inzendingen dienen de geschiedenis van Nijmegen en directe omgeving als onderwerp te hebben

 

De Numaga Geschiedenisprijs wordt uitgereikt op donderdag 11 april 2013  in het Huis van de Nijmeegse geschiedenis.

 

werkwijze

 

Alle scholen voor voortgezet onderwijs in Nijmegen zijn uitgenodigd om werkstukken van leerlingen te nomineren voor de Numaga Geschiedenisprijs 2012 - 2013. Dat konden bijvoorbeeld profiel- of sectorwerkstukken zijn, maar ook andere producten kwamen in aanmerking mits ze betrekking hadden op de Nijmeegse geschiedenis. De inzendingen mochten alle mogelijke verschijningsvormen hebben: audiovisueel, driedimensionaal, een scriptie, een website, enzovoorts. De werkstukken mochten vanuit elk vak geïnitieerd zijn en gemaakt zijn door leerlingen van elk leerjaar.

 

jury

 

De genomineerde werkstukken werden beoordeeld door een jury, bestaande uit:

- prof.dr. Dolly Verhoeven, bijzonder hoogleraar Geschiedenis van Nijmegen; voorzitter

- drs. Vincent Loth, docent geschiedenis aan het Canisius College te Nijmegen

- drs. Joep van Gennip, bestuurslid van Numaga

- drs. Claartje van Well, hoofd publiekszaken van het Regionaal Archief Nijmegen

 

criteria

 

De jury hanteerde bij het beoordelen van de werkstukken de volgende criteria:

1. Relatie met de Nijmeegse geschiedenis.

2. Het gebruik van (originele) bronnen.

3. Historische correctheid

3. Vormgeving en verzorging.

4. Taalgebruik.

5. Originaliteit.

6. Structuur en beantwoording van de vraagstelling(en).

7. Verdere bijzonderheden.

 

inzendingen

 

In totaal werden zes werkstukken genomineerd voor de Numaga Geschiedenisprijs 2012 – 2013. Ze waren afkomstig van het Kandinsky College Nijmegen, NSG Groenewoud (twee stuks), het Stedelijk Gymnasium Nijmegen en het Canisius College (twee stuks). In alle gevallen ging het om scripties die (mede) gebaseerd waren op historisch onderzoek. Opmerkelijk was, dat er in twee gevallen ook een geluidsbestand bij zat.

 

beoordeling

 

Omdat de werkstukken allemaal afkomstig waren van VWO of Gymnasium, heeft de jury dit jaar besloten te werken met één prijs. Nadat gezamenlijk de definitieve beoordelingscriteria waren vastgesteld, hebben de juryleden de afzonderlijke werkstukken per criterium gewaardeerd. Vervolgens zijn deze waarderingen met elkaar vergeleken en besproken. Daarna stelde de jury een eindbeoordeling vast. Die beoordeling leidde tot één prijswinnaar en één eervolle vermelding.

 

de genomineerden

 Joris Ebbers, Robert van den Hof: Operatie Market Garden

Kandinsky College Nijmegen, begeleider Nico Konst

 

De jury is aangenaam getroffen door de degelijke wijze waarop Joris en Robert dit toch al vaker langsgekomen onderwerp bestudeerd en beschreven hebben. Hun  interesse voor deze belangrijke en gecompliceerde militaire operatie in Arnhem en Nijmegen uit zich in een gedetailleerde, goed leesbare en historisch juiste beschrijving, maar ook in het plezier dat ze merkbaar beleefden aan het bezoeken van historische locaties en musea. Een speciaal compliment verdient de visuele presentatie, met vele verduidelijkende kaarten en foto’s uit de literatuur en van eigen hand. Hun werkstuk is zo een aansporing om  zelf te gaan kijken en onderzoeken. Kortom: eenieder die zich voor dit onderwerp interesseert kan beginnen met zich in te lezen in dit pws!

 

Evelien Lekkerkerk, Veerle Driessen: Een stedenband tussen Nijmegen en een stad in Noord-Korea?

NSG Groenewoud, begeleider Loek Janssen

 

De jury was verrast door deze niet voor de hand liggende onderwerpkeuze. Evelien en Veerle voerden als ware city-marketeers hun (gefingeerde) “onderzoeksopdracht” op systematische en gestructureerde wijze uit, door kritisch onderzoek naar zeer diverse bronnen: documentaires, krantenberichten, officiële overheidsdocumenten, websites en literatuur. Daarmee schetsen ze een genuanceerd beeld van een -in het algemeen in Nederland en Nijmegen- onbekende samenleving. De onderzoekers  maken in hun pws haarfijn het verschil duidelijk tussen contacten op politiek en op menselijk niveau, en het belang van beide. Hun conclusie is daardoor overtuigend: een stedenband tussen Nijmegen en Kanggye lijdt  misschien wel onder politieke en praktische bezwaren, maar na lezing van hun werkstuk resteert toch nog de vraag: waarom ook eigenlijk niet?  

 

Midas de Boer, Sven Thomassen: Blitzkrieg

NSG Groenewoud, begeleider Loek Janssen

Het onderwerp Tweede Wereldoorlog blijkt een onverminderde aantrekkingskracht te hebben op historisch onderzoekers. Ook Sven en Midas zijn gefascineerd door de oorlog. Zij hebben zich in hun pws gericht op één specifiek onderdeel daarvan, namelijk de Blitzkrieg van mei 1940, en dan met name de manier waarop die Blitzkrieg in de regio Nijmegen uitpakte. Ze beschrijven allereerst Duitse plannen voor de Blitzkrieg in Nederland en vervolgens de concrete uitvoering daarvan, die als het ware ‘boven’ en ‘onder’ Nijmegen langs ging. Bijzonder is, dat Sven en Midas het fenomeen Blitzkrieg niet alleen militair maar ook psychologisch opvatten. In het tweede deel van hun pws trachten ze op basis van een interview en krantenberichten vast te stellen hoe groot de impact van de oorlog in Nijmegen was. Het blijkt lastig om uit deze bronnen harde conclusies te trekken, maar de poging die zij doen is zeker te prijzen. Ook de bijzondere vormgeving van dit pws is een compliment waard.

 

Roel Becker, Marijne van de Venne: Van krankzinnige tot cliënt. Een studie naar een van de grondleggers van de hedendaagse psychologie

Stedelijk Gymnasium Nijmegen, begeleider Niels Hoendervanger

 

Ook hier waardeert de jury de interessante invalshoek: de veranderende, zich ontwikkelende ideeën over de zorg voor psychiatrische patiënten. Hoewel ze in de kern een filosofisch onderzoek deden en in hun pws beschrijven, slagen Roel en Marijne er ook in de historische ontwikkeling van de psychiatrische zorg en opvang te schetsen; en met het voorbeeld  van het Cellenbroederenhuis op de Hessenberg, en de moderniserende rol van Johannes van Duren, de Nijmeegse connectie te leggen. Daarmee tonen ze helder het verband tussen het rationele beschavingsoffensief dat in de laatste eeuwen plaatsvond, en de meer humane stand van psychiatrische zorg.  Een mooi en intelligent, en bovendien vlot geschreven werkstuk.

 

Eline Achterberg, Sanne Jeurissen: “Ooit klonken de straten anders.” Wat je hoorde op de Grote Markt in Nijmegen in 1513.

Canisius College Nijmegen, begeleider Martijn Wijngaards

 

Een hoofdtitel als uitgangspunt: dat duidt op een sterk historische en historiserende invalshoek. Eline en Sanne maken dat vermoeden van de jury meer dan waar. Vertrekkend vanaf de ons vertrouwde historische topós, de Nijmeegse Grote Markt, vragen zij zich niet alleen af hoe die er in 1513 uit zag, maar ook wie zich daar toen bewogen, wat deze stadsbewoners, rondtrekkende handelaars en boeren uit de omgeving deden en droegen, en uiteindelijk hoe hun samenkomst en activiteiten geklonken moeten hebben. Zij gebruikten daarbij een historische reconstructie van de taal die er toen in Nijmegen gesproken werd, van de muziek die men maakte, en van de transport-, werk- en diergeluiden die op en rond de markt klonken. Het resultaat van hun systematische en analytische werkwijze is niet alleen een zeer goed, en door raadpleging van diverse deskundigen sterk onderbouwd  onderzoeksverslag, maar  ook een zeer overtuigend virtueel soundscape van het centrum van Nijmegen  van vijf eeuwen geleden.  Een mooi pws met een opmerkelijke toevoeging!

 

Dorette Unk en Maaike Valé: Het Nimweegs nieuwslied in de zeventiende eeuw

Canisius College Nijmegen, begeleider Martijn Wijngaards

 

In deze tijd van multimediale informatievoorziening is het moeilijk je voor te stellen hoe verspreiding van nieuws en opinievorming in zijn werk ging vóórdat elektronische verbindingen, virtuele netwerken, of geluidsdragers bestonden. Dorette en  Maaike zijn er uitstekend in geslaagd om ons daarbij te helpen.  Ze nemen ons mee van de barden en troubadours in de Middeleeuwen naar de steden en markten van de zeventiende eeuw, toen nieuwsverspreiding  en opinievorming plaatsvonden door pamflet en nieuwslied. De jury heeft hoge waardering voor hun ambitieuze vraagstelling, evenals voor hun liefde voor muziek, en het Nijmeegse volkslied in het bijzonder. Het toegevoegde geluidsfragment, een zelf vervaardigd en -gezongen contrafact over de verhuizing van het inmiddels oer-Nijmeegse Doornroosje in onze eigen tijd, mag beschouwd worden als de kroon op dit mooie werk.

 

oordeel van de jury

 

Het valt de jury op dat de inzendingen jaar na jaar een ander accent lijken te hebben. Terwijl we vorig jaar veel 'toegepaste producten’ ontvingen, waaronder divers educatief materiaal, zijn er dit jaar relatief veel werkstukken ingezonden die een cross-over laten zien tussen geschiedenis en andere vakgebieden – zoals psychologie, sociale geografie en muziek. De Numaga Geschiedenis prijs biedt alle ruimte voor deze variatie, en verwelkomt ook graag producten in een andere vorm dan een scriptie.

 

Het hoge niveau van de bijdragen in 2012-2013 heeft de jury aangenaam verrast. De onderzoeksvragen waren zeer verschillend en soms bepaald niet voor de hand liggend. Dat uit dit soort vragen zulke goede werkstukken komen, is verheugend. Verder viel het zeer diverse bronnengebruik op. Dat vrijwel alle onderzoekers goed gebruik weten te maken van eigentijdse  informatiebronnen zoals die op het World Wide Web te vinden zijn, is misschien niet verrassend. Maar daarnaast blijken velen van hen toch ook goed de weg te weten naar en in de bibliotheek en het archief. Te prijzen is ook het aantal interviews, en de deskundigen die zijn geraadpleegd; dat doet vermoeden dat de durf en zelfverzekerdheid om mensen aan te spreken niet ontbreekt; en ook dat zijn belangrijke algemene onderzoeksvaardigheden. Ten slotte valt de jury op dat de vrouwen ook dit jaar weer licht oververtegenwoordigd zijn; maar dat de mannen in de kwaliteit zeker niet onderdoen!

 

En dan de winnaar van de Numaga Geschiedenisprijs van 2013. De jury laat zich bij haar oordeel leiden door zeven verschillende criteria, zie hierboven genoemd zijn. Eén werkstuk voldeed daaraan in het bijzonder: dat van Eline Achterberg en Sanne Jeurissen. Hun scriptie “Ooit klonken de straten anders” onderscheidt zich naar het oordeel van de jury door de uitsluitend historische invalshoek (het blijft toch een geschiedenisprijs!); door de uniek-Nijmeegse onderwerpskeuze; door de uitstekende integratieve verwerking van de informatie uit het archief en vanuit de interviews; door de gedegen structuur en de verzorgde opbouw;  door de onderzoeksnieuwsgierigheid en het plezier die van vrijwel elke pagina naar voren treden en – niet op de laatste plaats – door een prachtig geluidsdocument dat volledig overtuigt en de vroeg-moderne tijd in Nijmegen doet herleven. Bovendien sluiten Eline en Sanne met hun werkstuk (misschien onbedoeld) aan bij een zeer eigentijdse trend in de geschiedschrijving, namelijk het verleden doen herleven door de reconstructie van historisch geluid: het zogenaamde virtual soundscape.

Op grond van bovenstaande overwegingen heeft de jury unaniem besloten aan Eline en Sanne de Numaga Geschiedenisprijs 2012-2013 toe te kennen.

 

Daarnaast heeft de jury besloten een eervolle vermelding toe te kennen voor het werkstuk van Evelien Lekkerkerk en Veerle Driessen over de stedenband tussen Nijmegen en een stad in Noord-Korea. Dit werkstuk viel enigszins buiten de criteria van de Geschiedenisprijs omdat hij overwegend handelde over Noord-Korea en slechts zijdelings over Nijmegen of de Nijmeegse geschiedenis. Dat neemt niet weg, dat de jury onder de indruk was van de kwaliteit van dit werk. De eervolle vermelding krijgen Evelien en Veerle voor hun originele ‘taakopvatting’,  die naar het oordeel van de jury zó vooruit kan lopen op toekomstige beroepsuitoefening: een ‘opdracht’ van de gemeente; voor de tegelijk enthousiaste èn kritische wijze waarop het land Noord-Korea behandeld wordt; voor het onderscheid dat de onderzoeksters maken tussen de ‘grote politiek’ en de ‘kleine stadsburgers’, en tot slot voor de overwegend humanistische aanbeveling die daaruit volgt: contacten tussen mensen leveren altijd iets op, hoe verschillend ze ook zijn.

 

Prijzen

Het prijswinnende werkstuk wordt beloond met een geldbedrag van € 150. De eervolle vermelding wordt beloond met een bedrag van € 50. Alle prijswinnaars ontvangen een bijbehorende oorkonde. Voor de verliezers is er als troost een exemplaar van de Canon van Nijmegen.

  

Editie 2012: Jodenvervolging in Nijmegen en Hessenberg door de eeuwen heen, winnaars Numaga Geschiedenisprijs 2012 

 

In de categorie Havo besloot de jury de Numaga Geschiedenisprijs 2011 – 2012 toe te kennen aan Siebe Konst, Roel Coenen en Niels Coenen voor hun scriptie Jodenvervolging in Nijmegen. De jury vindt het bijzonder dat de leerlingen hierin laten blijken dat ze in staat zijn uit te stijgen boven het zwart-witverhaal van Duitsers die joden wegvoerden en Nederlanders die dat collectief trachtten te voorkomen. Het bronnengebruik is heel divers. Zij hebben de verschillende oorzaken van de Jodenvervolging in een helder en goed gestructureerd betoog weergegeven.

In de categorie Vwo kent de jury de Numaga Geschiedenisprijs 2011 – 2012 toe aan Sjors Twisk en Cas Mariën voor hun werkstuk De Hessenberg door de eeuwen heen. De jury vond dit een vlot geschreven, goed gestructureerd werkstuk, over een nogal weinig belicht stadsdeel, waar recent veel veranderd is

 

De jury heeft verder twee aanmoedigingsprijzen toegekend. Op de eerste plaats aan het Havo-werkstuk van Arwa El-Gharabawy en Fleur Meijering voor hun scriptie over Nijmeegse alchemisten. Een tweede aanmoedigingsprijs gaat naar Yvonne Boesten en Susan Verstegen voor hun werkstuk De wereld verandert en jij bent erbij!. Zij zijn erin geslaagd een thema uit de landelijke canon beter toegankelijk te maken voor leerlingen van de basisschool.

 

Editie 2011: Fietsroute Market Garden en 'Die kleijne arme verlaten weeskens' winnaars Numaga Geschiedenisprijs 2011


 

Op donderdag 21 april 2011 werd voor de tweede keer de Numaga Geschiedenisprijs uitgereikt in het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis. Een jury o.l.v. prof. Dolly Verhoeven beoordeelde de inzendingen. Wethouder Hannie Kunst reikte de prijzen uit.

 

Winaars

Categorie Havo: Charlotte Brinkmann en Bart de Boer (NSG Groenewoud), scriptie Market-Garden ’44.  Uit het juryrapport: "…zij zijn ook op zoek gegaan naar de plekken waar deze geschiedenis zich afspeelde. Die verschillende elementen hebben zij samengesmeed tot een informatieve en mooi uitgevoerde fietsroute. Daarmee hebben ze deze episode uit de Nijmeegse geschiedenis op creatieve (en sportieve!) wijze voor anderen toegankelijk gemaakt."

               

Categorie Vwo: Ellen Nieboer en Lidewij Nissen (Canisius College),  scriptie Die kleijne arme verlaten weeskens   Het juryrapport over deze scriptie over het dagelijks leven in de Nijmeegse weeshuizen in de 18e eeuw:  "…een scriptie van zeer hoog inhoudelijk niveau, die bovendien goed geschreven en mooi vormgegeven is. De jury is van mening dat de beide auteurs met dit werkstuk echt een topprestatie hebben geleverd."

  

Aanmoedigingsprijs: Floor Hooge Venterink en Renee van der Gein (Vwo-NSG Groenewoud), werkstuk Kwade dampen, een verhaal over de pest. 

 

Prijzen

De winnende werkstukken zijn elk beloond met een geldbedrag van € 150. De aanmoedigingsprijs is € 50. De prijswinnaars ontvingen ook een oorkonde en alle genomineerden kregen het boekje de Canon van Nijmegen.

 

 Bijlage

-Juryrapport 2011

Edite 2010: Hekserij en Nijmegen in de Koude Oorlog winnaars 

 

Op donderdag 22 april werd voor de eerste keer de Numaga Geschiedenisprijs uitgereikt. Winaars 2010

 

kalender nieuws